Lòng Chúa thương xót Cộng đoàn LCTX TGP Sài Gòn
Tin và sống mầu nhiềm tình yêu Ba Ngôi
Suy Niệm Lễ Chúa Ba Ngôi Năm – A
(Ga 3, 16-18)
Hôm nay toàn thể Giáo Hội long trọng mừng lễ Chúa Ba Ngôi, mầu nhiệm cao trọng nhất trong Đạo. Chúng ta tuyên xưng Một Thiên Chúa duy nhất nhưng có Ba Ngôi: Ngôi Cha, Ngôi Con, Ngôi Thánh Thần. Đây không phải là một công thức toán học “một mà ba, ba mà một”, nhưng là mầu nhiệm của tình yêu. Cũng không chỉ là một tín điều để tuyên xưng, nhưng là chân lý nền tảng về chính Thiên Chúa, là chìa khóa để hiểu con người, thế giới, lịch sử cứu độ, và nhất là để sống.
Phụng vụ Lời Chúa hôm nay giúp chúng ta khám phá khuôn mặt yêu thương của Ba Ngôi và mời gọi chúng ta sống, thực hành tình yêu ấy.
Ba Ngôi Tình Yêu
Bài đọc I trong sách Xuất Hành cho thấy Thiên Chúa tự mặc khải cho ông Mô-sê là Đấng “nhân hậu từ bi, chậm bất bình và giàu lòng thành tín” (x.Xh 34,6). Thiên Chúa không phải là vị thần xa cách con người, nhưng là Cha gần gũi và thương xót con người.
Đỉnh cao của tình yêu ấy được diễn tả trong Tin Mừng hôm nay: “Thiên Chúa đã yêu thế gian đến nỗi đã ban Con Một Người” (Ga 3,16). Thiên Chúa không cứu độ thế gian bằng quyền lực, nhưng bằng tình yêu tự hạ đến hiến mình nơi Đức Giê-su Ki-tô chịu đóng đinh, Người Con yêu dấu. Điều này vượt quá sự hiểu biết của thế nhân.
Chúa Cha yêu thế gian nên trao ban Con Một; Chúa Con yêu thế gian nên hiến mạng sống cứu độ nhân loại; Chúa Thánh Thần là tình yêu nối kết giữa Cha và Con, đồng thời được ban xuống để thánh hóa thế giới. Như vậy, toàn bộ công trình cứu độ chính là công trình của tình yêu Ba Ngôi Thiên Chúa.
Thánh Au-gút-ti-nô viết: “Nơi nào có tình yêu, nơi đó có Ba Ngôi Thiên Chúa.” Thiên Chúa không chỉ “có tình yêu”, nhưng “là Tình Yêu” (1Ga 4,8). Tình yêu là bản chất của Thiên Chúa. Tình yêu chỉ hiện hữu khi có tương quan. Vì thế, ngay trong chính Thiên Chúa đã có sự trao hiến, đón nhận và hiệp thông đời đời giữa Cha, Con và Thánh Thần.
Khi suy tư về Ba Ngôi, thánh Au-gút-ti-nô đã dùng một mô hình triết học sâu sắc: người yêu, người được yêu và chính tình yêu nối kết họ. Chúa Cha là Đấng yêu thương, Chúa Con là Đấng được yêu, và Chúa Thánh Thần là Tình Yêu phát xuất giữa Cha và Con. Dĩ nhiên mọi ví dụ đều bất toàn, nhưng nó giúp chúng ta hiểu rằng bản chất sâu xa nhất của thực tại là tương quan yêu thương. Vì thế, người Ki-tô hữu không chỉ tin vào Chúa Ba Ngôi bằng môi miệng, nhưng phải sống mầu nhiệm ấy bằng chính đời sống yêu thương hằng ngày.
Sống tình yêu Ba Ngôi
Mầu nhiệm Một Đức Chúa Trời có Ba Ngôi là điều người Kitô hữu phải tin, nhưng không phải xa vời trên trời cao, mà phải trở thành lối sống cụ thể của người Ki-tô hữu.
Trước hết, sống tình yêu Ba Ngôi là sống hiệp nhất. Ba Ngôi tuy khác biệt nhưng luôn hiệp nhất tuyệt đối trong tình yêu. Chúng ta dễ chia rẽ vì ích kỷ, hơn thua và thiếu cảm thông. Sống chung một nhà mà không hiểu nhau; có lúc bất hòa giữa cộng đoàn, nói hành và ganh tỵ nhau. Thánh Phao-lô trong bài đọc II nhắn nhủ: “Anh em hãy đồng tâm nhất trí và thuận hòa với nhau” (2Cr 13,11).
Gia đình Ki-tô hữu được mời gọi trở thành hình ảnh của Ba Ngôi Thiên Chúa: rất cần lắng nghe, tha thứ và nâng đỡ nhau. Một cộng đoàn hiệp nhất sẽ trở thành chứng tá sống động cho Tin Mừng.
Con người hôm nay được kết nối kỹ thuật số chưa từng thấy nhưng lại cô đơn hơn bao giờ hết. Triết gia Martin Buber nói rằng con người chỉ trở thành chính mình trong tương quan “Tôi – Ngươi”. Ki-tô giáo còn đi xa hơn: con người chỉ hiểu được chính mình khi bước vào tương quan với Thiên Chúa Ba Ngôi.
Sống tình yêu Ba Ngôi là biết trao ban. Chúa Cha trao ban Con Một; Chúa Con trao ban chính mạng sống mình; Chúa Thánh Thần trao ban ân sủng và bình an. Người Ki-tô hữu cũng được mời gọi sống quảng đại và cho đi. Chúng ta hiện hữu không phải để sở hữu nhưng để trao ban; không phải để thống trị nhưng để hiệp thông.
Thực hành Tình Yêu Ba Ngôi trong đời sống
Mỗi ngày chúng ta đều làm dấu Thánh Giá: “Nhân danh Cha và Con và Thánh Thần.” Nhưng nhiều khi chúng ta làm cách vội vàng như một thói quen máy móc. Thật ra, dấu Thánh Giá là lời tuyên xưng đức tin vào Thiên Chúa Ba Ngôi và cũng là lời cam kết sống tình yêu hiệp thông.
Làm dấu Thánh Giá là việc tuyên xưng ba nhân đức cốt lõi của người Công giáo:
Hành động Đức Tin: Dấu Thánh Giá tóm lược ba Mầu nhiệm Cả. Việc vẽ dấu trên thân xác nhắc nhớ mầu nhiệm Nhập Thể. Hình ảnh Thánh Giá khẳng định mầu nhiệm Cứu Chuộc qua cái chết chiến thắng sự dữ của Chúa Giê-su. Lời đọc “Nhân danh Cha, và Con và Thánh Thần” khẳng định mầu nhiệm Thiên Chúa Ba Ngôi.
Hành động Đức Cậy: Thánh Giá nhắc nhở về ơn cứu độ và cánh cửa Thiên Đàng đã mở. Việc làm dấu khẳng định cuộc sống trần gian là hành trình lữ hành hướng về quê Trời với niềm hy vọng mai sau.
Hành động Đức Mến: Cấu trúc Thánh Giá gồm hai thanh gỗ biểu trưng cho hai điều răn: thanh dọc là tình yêu hướng về Thiên Chúa, thanh ngang là tình yêu dành cho tha nhân. Thanh dọc nâng đỡ thanh ngang ngụ ý tình yêu tha nhân phải dựa trên tình yêu Chúa. Ngược lại, nếu thiếu thanh ngang thì không còn là Thánh Giá.
Mỗi lần làm dấu là một lời nhắc nhở sống trọn vẹn bổn phận mến Chúa và yêu người trong tình yêu Ba Ngôi cực thánh. Ước gì mỗi người chúng ta cũng biết sống hiệp nhất và yêu thương như Ba Ngôi Thiên Chúa, để cuộc đời mình trở thành chứng tá sống động cho Tin Mừng giữa thế giới hôm nay.
Lm. Antôn Nguyễn Văn Độ
