CÁC THÁNH TỬ ĐẠO VIỆT NAM

Cả ba người lính nhất tâm thống hối, và cả ba (ông Huy, ông Thể và ông Đạt) cùng trở lại công đường Nam Định để xin tuyên xưng đức tin Công giáo.

Thánh

 Augustinô PHAN VIẾT HUY

Binh lính (1795 – 1839)

Ngày tử đạo: 13 tháng 6

“Ơn của Thầy đã đủ cho con, vì sức mạnh của Thầy được biểu lộ trọn vẹn trong sự yếu đuối của con” (2Cor 12, 9).

Thánh Augustinô Phan Viết Huy là người làng Hạ Linh (nay thuộc giáo xứ Liên Thủy, Giáo phận Bùi Chu). Cậu sinh ra trong thời gian Đạo Kitô được rao giảng mạnh mẽ tại Việt Nam nhờ bao gương chứng nhân của các mục tử tài đức và giáo hữu trung kiên. Cậu bé Huy có ước mơ làm thầy giảng nhưng ước mơ không thành, cậu chấp nhận sống đời giáo dânvà lập gia đình.

Dù sống đời binh nghiệp, Augustinô Huy vẫn lo chu toàn bổn phận người chồng, người cha gương mẫu nuôi dưỡng giáo dục con cái trong đức tin và lòng kính sợ Chúa. Gia đình người lính Huy là một gia đình tín hữu đạo hạnh, tham gia tích cực các sinh hoạt của giáo xứ.

Mùa xuân 1839, giáo hữu cả vùng Lục Thủy, phủ Xuân Trường, tỉnh Nam Định bị truy bắt gắt gao. Tổng đốc Nam Định là Trịnh Quang Khanh truyền cho binh lính đạp lên Thánh Giá. Nhiều người lính Công giáo có cả Phan Viết Huy, Bùi Đức Thể và Đinh Văn Đạt đã nhắm mắt chấp nhận đạp lên ảnh Chúa.

Nhưng lòng người lính cảm thấy áy náy, lương tâm cắn rứtvìtội bỏđạo. Cả ba người lính nhất tâm thống hối, và cả ba (ông Huy, ông Thể và ông Đạt) cùng trở lại công đường Nam Định để xin tuyên xưng đức tin Công giáo: “Bẩm quan lớn, mấy ngày trước, chúng tôi đã trót dại chối bỏ đạo Chúa. Nay chúng tôi hồi tâm, xin trả tiền lại cho quan, để tôn thờ Chúa thật lòng”.

Mùa hè năm 1839, vua Minh Mạng ngự giá tới thành phố, hai ông Huy và Thể mặc đồ lính, bạo gan quỳ giữa đường dâng sớ. Các đại quan trình bày sự việc lên vua để lãnh ý. Nhà vua phẫn nộ truyền lệnh mang hai ông Phan Viết Huy và Bùi Đức Thể ra biển, lấy rìu lớn chặt ngang lưng rồi bỏ xác xuống biển. Bản án được thi hành tại Cửa biển Thuận An ngày 13/06/1839.

Người lính Augustinô Phan Viết Huy được tuyên phong chân phước ngày 27/05/1990 và được tôn phong hiển thánh ngày 19/06/1988.

Trích sách “Hạnh Các Thánh Tử Đạo Việt Nam“
Biên soạn: Hội đồng Giám mục Việt Nam
WHĐ

THÁNH NICÔLA BÙI ĐỨC THỂ, TỬ ĐẠO NGÀY 13 THÁNG 06 NĂM 1839

Nhờ bàn hỏi với cha Tuyên và cha Năng, hai người lính Bùi Đức Thể và Phan Viết Huy đã lên đường về kinh đệ đơn tái tuyên xưng đức tin.

Thánh

Nicôla BÙI ĐỨC THỂ

Binh lính (1792 – 1839)

Ngày tử đạo: 13 tháng 6

Nay chúng thần xin tiếp tục giữ đạo để tròn đạo hiếu với cha ông chúng thần.

Thánh Nicôla Bùi Đức Thể sinh năm 1792 tại làng Kiên Trung, phủ Xuân Trường, tỉnh Nam Định (nay thuộc giáo xứ Trung Thành, Giáo phận Bùi Chu). Năm 47 tuổi, ông Nicôla Thể gia nhập binh đội, nhưng chỉ được một tháng thì ông bị bắt vì xưng mình là người Công giáo.

Mùa thu năm 1837, thừa lệnh vua Minh Mạng, quan tổng đốc đã truyền lệnh triệu tập binh lính và nhắc lại lệnh cấm đạo. Ông chỉ thị mở hai cánh cửa: Cánh cửa bên phải có đặt Thánh Giá trên mặt đất, binh lính nào chấp nhận đạp ảnh tượng thì được ra về với gia đình vợ con; Cánh cửa bên trái thì đặt gông cùm, xích xiềng dành cho những binh lính không đạp ảnh tượng. Hầu hết các binh lính đều chối đạo. Chỉ có 15 người bước vào cửa bên trái, trong số này có anh lính Nicôla Bùi Đức Thể, người can đảm giữ vững đức tin. Anh tiến ra cánh cửa có sẵn xích xiềng và bị tống giam vào ngục tối.

Sau tám tháng tù tội, dù bị roi đòn và bị đánh vào các đầungóntay, nhưng Nicôla Bùi Đức Thể vẫn không chối đạo. Tuy nhiên, chỉ trong một phút yếu lòng trước lời dụ ngọt của quan tổng đốc, ông Bùi Đức Thể cùng với hai ông Đinh Văn Đạt và Phan Viết Huy đã nhận 10 quan tiền thưởng để bỏ đạo.

Thế nhưng, sau đó các ông cảm thấy lương tâm cắn rứt và nhờ cầu nguyện liên lỉ, các ông thành tâm thống hối. Nhờ bàn hỏi với cha Tuyên và cha Năng, hai người lính Bùi Đức Thể và Phan Viết Huy đã lên đường về kinh đệ đơn tái tuyên xưng đức tin. Sau hai mươi ngày đi bộ, hai người lính can đảm đón đường vua Minh Mạng đang du hành để dâng sớ. Sau khi nhận sớ, vua nổi giận và hạ lệnh tống giam hai ông vào ngục.

Hai chiến sĩ đức tin đã anh dũng đón nhận bản án lăng trì. Vào ngày 13/06/1839, lý hình lấy chiếc rìu lớn chặt ngang lưng rồi bỏ xác hai ngài xuống biển tại cửa bể Thuận An, Huế.

Chứng nhân đức tin Nicôla Bùi Ðức Thể được nâng lên hàng chân phước ngày 27/05/1900 và đượctuyên phong hiển thánh ngày 19/06/1988.

 VPTK. HĐGMVN

THÁNH GIUSE TRẦN VĂN TUẤN, TỬ ĐẠO NGÀY 07 THÁNG 6 NĂM 1862

HĐGMVN

05/06/2026

Lạy Chúa! Con hết lòng cảm tạ trước tinh yêu bao la và lòng thương xót hải hà của Chúa. Chúa là sức mạnh nâng đỡ con!

Thánh

GIUSE TRẦN VĂN TUẤN

Nông dân (1824 – 1862)

Ngày tử đạo: 07 tháng 6

Lạy Chúa! Con hết lòng cảm tạ trước tinh yêu bao la và lòng thương xót hải hà của Chúa. Chúa là sức mạnh nâng đỡ con!

Thánh Giuse Trần Văn Tuấn sinh năm 1824, tại làng Nam Điền, xứ Phú Nhai, trong một gia đình nông dân đạo đức. Đời sống đạo của anh cũng như của bao người Công giáo khi ấy, gặp nhiều khó khăn do ảnh hưởng từ các chiếu chỉ cấm đạo của triều vua Tự Đức.

Anh Tuấn bị bắt, lúc 36 tuổi. Anh bị điệu về phủ Xuân Trường, rồi lại bị phân sáp về làng An Bái thuộc huyện Thụy Anh.

Thi hành sắc chỉ cấm đạo tháng 8 năm 1861, quân lính khắc vào một bên má của anh Tuấn hai chữ “tả đạo”, còn má bên kia tên làng xã. Những tháng ngày tù tội cơ cực, đói ăn, không một giọt nước thấm giọng, sức khỏe anh Tuấn suy sụp trầm trọng. Quan thượng nghĩ rằng, lúc này tội nhân dễ nản chí bỏ cuộc, chối bỏ đạo, để được yên thân sum họp cảnh gia đình. Nhưng quan lớn đã lầm, vị anh hùng đức tin vẫn bền gan, không khiếp sợ bản án tử hình.

Người nông dân tầm thường với nguồn trợ lực ân sủng phi thường, bền tâm tuyên xưng niềm tin sắt son vào Chúa Kitô. Anh không bước qua ảnh thánh, nhưng quỳ xuống cung kính và hôn ảnh Chúa chuộc tội.

Ngày 07-6-1862, trên bước đường tiến ra pháp trường Nam Định, người nông dân chất phác âm thầm quỳ trên mảnh chiếu hoa, miệng thì thào xưng tên cực trọng Chúa Giêsu trước khi lý hình thi hành án xử trảm. Hai năm sau, thi hài của anh được giáo dân rước về mai táng tại nhà thờ Nam Điền.

Vị chứng nhân đức tin Giuse Trần Văn Tuấn được nâng lên hàng Chân Phước ngày 29-4-1951 và được tôn phong Hiển Thánh ngày 19-6-1988.

Trích sách “Hạnh Các Thánh Tử Đạo Việt Nam“
Biên soạn: Hội đồng Giám mục Việt Nam
WHĐ

THÁNH PHÊRÔ ĐINH VĂN DŨNG, TỬ ĐẠO NGÀY 06 THÁNG 6 NĂM 1862

HĐGMVN

04/06/2026

Xin đừng khóc nhưng hãy vui mừng, bởi tôi được dâng hiến mạng sống mình vì danh Chúa Kitô.

Thánh

PHÊRÔ ĐINH VĂN DŨNG

Ngư phủ (1800 – 1862)

Ngày tử đạo: 06 tháng 6

Xin đừng khóc nhưng hãy vui mừng, bởi tôi được dâng hiến mạng sống mình vì danh Chúa Kitô.

Thánh Phêrô Đinh Văn Dũng sinh năm 1800. Ông Dũng là người Công giáo chất phác và nhiệt thành thuộc giáo xứ Trung Đồng, Kẻ Mèn, tỉnh Thái Bình, Giáo phận Trung Đàng Ngoài. Ông làm nghề đánh cá,  sống đời tín hữu bình dân, đạo hạnh, hiền hòa và giáo dục con cháu sống đức tin.

Mùa xuân năm 1862, thảm họa cấm đạo đổ xuống làng Đông Phú. Ông Dũng bị bắt giải về phủ và đưa đi đày tại làng Ngọc Chí, rồi chuyển sang làng Lương Mỹ thuộc huyện Quỳnh Côi.

Trong cảnh tù tội ở tuổi 62, ông Dũng bị đóng gông, chân chịu xiềng xích, nhiều lần bị điệu đến công đường tra khảo, bị cưỡng ép chà đạp Thánh Giá, nhưng ông vẫn một lòng kiên vững tuyên xưng đức tin.

Thấy không thể lung lay đức tin của ông, quan án bèn nghĩ ra kế cho binh lính dẫn ông về thăm gia đình và vợ con. Trong giây phút thăm viếng, dù phải chịu cảnh gông cùm và nghe tiếng khóc nức nở của vợ con, ông Dũng vẫn điềm tĩnh, an ủi, khích lệ vợ con can đảm chấp nhận: “Xin đừng khóc nhưng hãy vui mừng, bởi tôi được dâng hiến mạng sống mình vì danh Chúa Kitô”. Sau đó, ông bình tĩnh chào từ biệt gia đình rồi trở lại chốn lao tù.

Tháng 4 năm 1862, ông Dũng bị đày đến làng ngoại giáo Lương Mỹ và bị giam thêm hai tháng. Biết không thể lay chuyển niềm tin sắt đá của ông, quan kết án thiêu sinh và bản án được thi hành vào ngày 06-6-1862 tại Nam Định, dưới đời vua Tự Đức.

Chứng nhân đức tin Đinh Văn Dũng bị nhốt vào một chiếc cũi tre và bị thiêu sống. Thi hài của vị tử đạo được chôn cất ngay tại pháp trường. Về sau, các tín hữu trong vùng long trọng rước ngài về an táng tại sân nhà thờ giáo xứ Đông Phú.

Ngư phủ Phêrô Ðinh Văn Dũng được nâng lên hàng chân phước ngày 29-4-1951 và được tôn phong hiển thánh ngày 19-6-1988.

Trích sách “Hạnh Các Thánh Tử Đạo Việt Nam“
Biên soạn: Hội đồng Giám mục Việt Nam
WHĐ

THÁNH PHÊRÔ ĐINH VĂN THUẦN, TỬ ĐẠO NGÀY 06 THÁNG 6 NĂM 1862

HĐGMVN

04/06/2026

Cái điên rồ của Thiên Chúa còn hơn cái khôn ngoan của loài người, và cái yếu đuối của Thiên Chúa còn hơn cái mạnh mẽ của loài người. (1Cor 1,25)

Thánh

PHÊRÔ ĐINH VĂN THUẦN

Ngư phủ (1802 – 1862)

Ngày tử đạo: 06 tháng 6

Cái điên rồ của Thiên Chúa còn hơn cái khôn ngoan của loài người, và cái yếu đuối của Thiên Chúa còn hơn cái mạnh mẽ của loài người. (1Cor 1,25)

Thánh Phêrô Đinh Văn Thuần sinh năm 1802 tại họ đạo Đông Phú, xứ đạo Trung Đồng, Kẻ Mèn, tỉnh Thái Bình. Ông chuyên nghề đánh cá để mưu sinh. Tuy nghèo nhưng gia đình êm ấm. Ông bà quan tâm giáo dục con cái sống đức tin. Trong chức vụ lý trưởng, ông Thuần tích cực phục vụ công ích cho dân làng, bất kể lương giáo.

Tháng 8 năm 1861, với chiếu chỉ Phân sáp của vua Tự Đức, mọi người, dù già hay trẻ, đều phải bỏ đạo và bước qua Thánh Giá. Ai là tín hữu thì bị khắc hai chữ “tả đạo” trên má để khỏi lẩn trốn. Đất đai, ruộng vườn, nhà cửa và súc vật của các tín hữu bị phân sáp đều phải bị tịch thu hoặc phá hủy.

Đến mùa Xuân năm 1862, cơn bách hại đạo bao phủ toàn Giáo phận Trung (Giáo phận Bùi Chu ngày nay). Chính trong hoàn cảnh này, ông Thuần bị vây bắt, giải về phủ huyện, bị tống giam vào ngục thất Ngọc Chí.

Tại công đường, dù chịu nhiều cực hình và bị ép chà đạp Thánh Giá, nhưng ông vẫn nhất quyết trung kiên, thẳng thắn tuyên xưng niềm tin vào Đức Kitô.

Đến mùa hè năm 1862, ông Thuần mất tinh thần nên đã chối đạo và đạp ảnh Chúa. Nhưng sau đó, nhờ các bạn tù khuyên bảo, ông đã tuyên xưng đức tin, xác tín vào lòng thương xót và ơn tha thứ của Chúa.

Vì cương quyết không chịu chối bỏ đức tin, ngày 06-6-1862, cùng với thánh Phêrô Đinh Văn Dũng, vị anh hùng đức tin Phêrô Đinh Văn Thuần bị nhốt vào một chiếc cũi tre chật hẹp và bị thiêu sinh dưới triều vua Tự Đức. Thi hài của ngài được các tín hữu cung kính rước về an táng tại khuôn viên nhà thờ quê hương Đông Phú.

Ngư phủ Phêrô Ðinh Văn Thuần được nâng lên hàng chân phước ngày 29-4-1951 và được tôn phong hiển thánh ngày 19-6-1988.

Trích sách “Hạnh Các Thánh Tử Đạo Việt Nam“
Biên soạn: Hội đồng Giám mục Việt Nam
WHĐ